bayan çantası modelleri ile tarih bilgileri13 bugün bayan çantası modelleri sizler icin tarih bilgilerini bayan çantası modelleri hazırladı ve bayan çantası modelleri diyorki Kolektif tarihî eylemi esas belirleyen, kader inanana bajlj ^ sf denen İlâhî adalet anlayışıdır. Batı’da ve Doğu’da teodise si bakımından dinî kxıder tasavvuruyla felsefî bir değer olarak/^ yft mefhumu birbirlerine bağlıdır. Bu noktada değerlerin, VVd)^ in gösterdiği gibi meşrûiyet ve akliyete tekabül eden öue/ytart^ veya apriorik veya aposteriorik olarak iki türünü ayırt etmek İslâm gibi vahy edilmiş dinlerde, beşerî deneyime anlam vertt^ aşkın değerler hükümlerde tecessüm ederken, vahy edilmiş ^ zamanla kaybolduğu Avrupa gibi yerlerde tarihî deneyimle şckık nir. Batılı insamn siyasî mücadeleyle karakterizc modem tarihi 4 nevimi, ana evrensel değer adalete başhea alternatif olarak özgürlü kavramına vücut vermiştir. Nitekim Locke veya Rousseau || Hegel de bireysel özgürlüğün psikolojik ve sosyolojikten çokıhUi ve siyasî yönleriyle ilgiliydi. Ona göre özgürlük, sosyal bir olş. cemaatin ahlakî gelişimiyle şekillenen sosyal sistemin bir unu olarak anlaşılmalıydı (Sabine 1959: 654).
Çağımızdaki begriffsgeschichte (kavram tarihi) perspektifinin it saptadığı gibi özgürlük gibi terimlerin lafızlan değişmese dc sona ontolojiye göre anlamlan değişir, modern kavramlara dönüşcbüif 1er. Bu
doniıştu. Boylccc Isaıah Berlin’in a>'inmıyla toplulukta tcniey^ pozitif hürriyet, bire)'lcr için yasak, engel ve kayıtların belirten negatif hürriyete dönüştü.
Kilise ve Devlet gibi otoritelere karşı bu negatif hürriyet daha sonra liberalizm ve kapitalizmin cthosu haline getirıldj sız Devrimi’nin ardından Sanayi devrimiyle gücünün 2ı,w çıkan buıjuva sınıfının Monarşi, Kilise ve Devlet gibi gclçt^ç^ mercilere karşı kazanımlarını korumak için ferdiyetçibk dayatması, kavramın rasyonalizasyon ihtiyacım gündeme getim^^ böylece özgurlukJfreedom liberalizmin dayandığı temel değer muna yiikseltilmiştir. Ancak bir ekonomik sistem olarak kapitıi,^ me \iicut veren bu liberalistik, negatif özgürlük anlayışı, ^ rak sermayenin iktidanyla başka bir tahakküm riski taşır. Batılı manızm geleneğini sürdüren Marksist veya anarşistler bu y\^ı^ Kilise ve Devlet kadar onları ayakta tutan ekonomik iktidar mekanizmalarına da karşı çıkarak insanın tam özgürleşmesini savuna 1ar. Marksist ve anarşist ile diğer akımların bu konudaki ihtıl^ temelde pozitif özgürlüğü sağlayacak ortamın devlet ve cemaat mn. çilerinden hangisi tarafından hazırlanacağı meselesinden kaynaklanır. Böylece modem Batı’yı karakterizc eden özgürlük mücadeki tarihinin üçüncü ve son aşamasında, kolektivistik olana karşı vidüalistik olarak tanımlanabilecek pozitif ve negatif özgürlük anlı-yışlan arasında bir kutuplaşma ortaya çıkmıştır.
Herbcrt Read (1954: 161-87)’in İngilizcede kullanılan freedom kelimeleriyle yaptığı türden kavramsal bir araştırma, hum-1 yet kavramının iki temel anlamını ayırt etmeye yarar (Aync^ j Cranston 1953). İngilizce/Türkçe karşılıklarıyla liberîy/huprft, ontik irade öz^ûü^yfreedom/serhesti ise dayatılan dış, fıziksel-tı-sal kayıtlardan kurtuluş anlamında negatif özgürlüğü anlatır. Bdt en açık Fichte (Moltmann 1965)’dc bulunan bu ayınm, “içsel(kt sal özgürlükler” olarak da ifade edilebilir (Tafsilat, Patterson W 146-7). Buna göre hürriyet kazanılan, serbesti ise verilen bir p olarak görülebilir. Nitekim
oIdup;ij için dışta] nrş^rlujönden {serbesti) mahrum bin pekâlâ içsel olarak hur olabilir.
kransızca {iibert/) ve Almancanın {fretheit) kavramın iki anlamına ilı>kin kelimelerden sadece birine sahip olması, kanaatimizce Read (1954- 162)’in onc sürdüğü gibi kelime sefaleti olarak yorumlanamaz. Dil, dünyanın aynası olduğuna göre bir kavrama ilişkin kelimelerin sayısı ve anlamlan, ait olduğu ülkelerin tarihî deneyimini > ansıtır. Dikkat edilirse özgürlüğün türleri arasında iki farkh İngilizce kelimeyle yaptığımız aJ^nm modern dünyaya özgüdür. Fransızca Ubertt ve Almanca freiheit kclimelerimn, muhtemelen önce tek, ortak anlamı zamanla bu ülkelerin tarihi deneyimlenne göre aynşmıştır.
Bilindiği gibi Fransa tarihi. Kilise ve Devlete karşı fiziksel bir özgürlük. Alman tarihi ise iradenin tarihe yansıtılması arayışıyla karakterize olduğundan özgürlük ile ilgili tek kelimelerinin anlamları da bu süreçler tarafından daraltılmıştır. Bu farkı, belki de en açık Pıchtc ifade etmişti. O, kendi felsefi sisteminin ilk özgürlük sistemi olduğunu söyler. Ona göre Fransa, Devrim sayesinde insanı dış zincirlerinden kurtarırken kendi sistemi, onu haddizatında eşy'anın prangasından, onların dış etkilerinden kurtararak evvel-i emirde bağımsız bir varlık olarak temsil eder (Moltmann 1965). İngilizcede kavrama ilişkin iki farklı kelimenin varlığı ise, İngiltere’nin her iki türden bir arayışa sahne olduğunu göstermektedir.
Batı’da XVIII. ve XIX. asırlarda y-ükselen hürriyet kavramı karşısında artık ana adalet ideali rafa kaldırılmıştır. Örneğin Sabine (1959: 654, 923)’nın eserinin içindekiler kısmında yer alan adalet maddesine bakıldığında, bu kavramı ele alan Batılı filozofların Augustinc’in ardından David Hume ile son bulduğu, bu konuda artık belli başlı bir filozofa herhangi bir atfın yapılmadığı görülür. Hume da adalet kavramını, yükselen burjuva sımfının ekonomik ihtiyaçları doğrultusunda mülkiyet kavramı bakımından yorumlamıştır. Diğer taraftan XIX. asrın önde gelen filozofu Hegel (1770-1831), felsefesini, adalet yerine modern dunyagörüşünun leitmotifı haline gelen hürriyet kavramına dayandırır. Namık Kemal gibi ge-lencksclcilcr, hükümdar-hükümeti temelde adaleti gerçekleştirmenin faili olarak alırken, Flegel, organik devleti özgürlüğü gerçekleş
bayan çantası modelleri ve bayan çantası sundular.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder