replika telefonlar ve madde ile kuvvet bilgisi44
evet sizlre en güzel yzılzrı yazan replika telefonlar diyorki Doğuştan fikirler meselesi ve bu fikirlerin mevcudiyeti ihtimali pek eski ve bizce pek önemli olan meselelerden birisidir. Çünkü tabii felsefenin incelenmesi esnasmda birçok defa buna tesadüf olunur.Bu meseleyi kısmen çözümleyebilmek için aşağıdaki esasları kabul etmek gerekir ki, o esaslar da şunlardır: İnsanın yüce bir âlemden geldiği fikrinden vazgeçmeli, şimdiki şeklini, mevcudiyetini ve bu mevcudiyetinin hakikatini, kendi gayri maddi olan ilk haline geri dönebilmek [523] ve yeryüzüne ait bu zarftan (beden) kurtulmak eğilimiyle beraber yabancı ve arızi bir hal olmak üzere kabul
etmekten uzaklaşmalı ve insan ile onu meydana getiren tabiat arasmda maddi olduğu gibi bir de manevi bağ ve ilişki bulunduğunu onaylamalı, nihayet insan kendi özel tabiatmı bu kâinattan alıyor, eğer bu kâinattan ayrılacak olursa kökü topraktan ayrılan bir bitki gibi derhal yok olur demeli...
İşte meselenin esası bunlardan ibarettir. İşe böyle başlanmaz da birçok üâhiyat âlimlerinin yaptığı gibi laf tufanlarıyla ve boş mücadelelerle başlanırsa, çıkacak sonucun hiçbir mana ifade edemeyeceği açıktır. Bu asrın birinci yarısmda Almanya'da birçok filozoflar ne yazık ki böyle hareket ettiler. Fakat çok geçmeden tecrübi bilimlerin ve fenlerin önlerine çekdiği müthiş engeli gördüler. Bu bilimlerin muzafferiyeti ve son felsefenin yine tecrübe ve gözleme dayanan apaçık dilinin bu gibi boş ve beyhude tartışmalara karşı büyük bir muzafferiyet kazanmakta [524] olduğu arhk inkâr olunamaz hakikatler sırasma geçmektedir.
Descartes, ruhun tahayyülü mümkün olan her türlü vukufla vasıflı olarak insanın bedenine girdiğini onaylıyor ve
Meşhur hakim Doktor Abdulah Cevdet Bey başhğm orijinali olan Les idees innees ifadesini "hemzâd fikirler" diye tercüme ediyor. Bu tercümeyi şiddetle takdir ederiz. Fakat "hemzâd" kelimesi iune'nin lafzen tam karşılığı olduğu halde, felsefece tam karşılığı olmadığı için maalesef "cibilli"yi [doğuştan] tercih etmek zorunda kaldık.
poflarından Locke (1632'de doğmuştur) ki, duyumculuk^ Jtoüiun kurucularındandır. Descartes'ın bu iddiasma karşı ^jdetle itiraz ederek doğuştan hiçbir fikrin mevcut Ramayacağına inandı. Bu zata göre bütün fikirler bir taraftan ‘jplem ve tecrübeye diğer taraftan da gözlem ve deney icra şahsm düşüncesine dayamyordu. Locke'u kendi ^grencilerinden ve meşhur filozoflardan Thomas Hobbes takip ^Ji (doğumu 1588'de). Hobbes'a 1525] göre her bilgi duyu jçerübesine bağhdır. Akıl ve zekâ denilen şey, duyular vasıtasıyla kabul edilen ve duyu sinirleri vasıtasıyla aktarılan jjlenimlerin bir özeti ve sonucudur. Şüphe yoktur ki Hobbes'un bu anlayışı Locke'a oranla daha bilimsel ve kesindir, fakat her jl^i de onaylıyor ki bilgiler genellikten tikelliğe doğru değil, tiiellikten genelliğe doğru gitmektedirler.
Biz, gayet kesin olan hadislere dayanarak doğuştan fikirler jıeselesini Eflatun ve Descartes gibi kabul etmemekte ısrar edeceğiz. Bizim anlayışıımz, kavrayışımız dâhilinde hiçbir jlilîât, hiçbir kanaat yoktur ki önceden hazırlanmış olsun, hiçbir 51ar, hiçbir hakikat yoktur ki manevi ve doğuştan vasıflanra lak ettiğini iddia edebilsin, o her zaman, her iklimde, herkeste, lıer kavimde ayra bulunsun! Her günkü tecrübelerimiz bunun tamamıyla aksini ispat ediyor ve bize aradaki ihtilafları pek açık olarak gösteriyor. Yine bu tecrübelerimizden, insan zekâsınm, Virchow'un dediği gibi hissedilmez bir surette [526] gelişmekte olduğunu ve bu gelişimin duyularımızdan gelen denimJerin sayısı ve önemi oranmda bulduğunu müspet bir surette öğreniyoruz.
Vesikül (vesicule) denilen ve bir kesecik şeklinde bulunarak aıcak mikroskop ile incelenebilen gayet küçük bir mahlûktan insana kadar bütün hayvanlar validelerinin dâhilinde şekil ve %üJdük nispetleri altında hissedilmez bir surette gelişirler.
İfte bu gelişim esnasmda belirli bir dereceye kadar gelen embriyo, bulunduğu rahim dâhilinde hareket icra etmeye
Duyumculuk (hissiyyûn) kelimesi sensunlisme’in mukabilidir. Bu meslekte her şeyin duyulardan geldiği, yani insanda doğuştan biçbir fikir ve manevi hiçbir ilke bulunmadığı iddia olunur.
Louis Büchner
başlar. Fakat bu hareketler asla iradi değildir, aksine refleks hareketlerdendir.
Bu halde bulunan bir cenin daha düşünemez. Mevcudiyete ait en küçük bir fikre bile sahip değildir. Eğer Profesör Kussmaul'nun dediği gibi, zekânm en ilkel unsurlannm böyle bir ceninde yavaş yavaş oluşmaya başladıkları iddia olunursa, biz bu tür bir oluşumun ancak bazı müphem duyumlara tahsis olunması gerekeceği kanaatindeyiz ki, bu duyumlar da cenini rahim ile birleşmeye ve kendini [527] besleyecek sıvıyı almaya hizmet eden duyumlardan ibarettir. Herhalde bu ceninlik devresine ait hiçbir hatıraya daha sonra büyük bir insanm hafızasmda rastlanamıyor.
Bu meseleyi kolaylıkla çözümleyebilmek için rahim dâhilinde bulunan bir ceninin güya hareketine dair olan bazı pek tuhaf tartışmaları da hatırlamamız gerekiyor. Bu tür tartışmalar özellikle çocuk düşürmenin ahlâki ve adli bir cinayet olarak görülmeye başlandığı günden itibaren ciddi bir şekil almış ve önem kazanmıştır. Çünkü çocuk düşürene cani diyebilmek için düşürülen, düşürülerek telef edilen şeyin bir "hayat sahibi" olması gerekir. İşte bu hususta bir karar verebilmek için de cenine şahsi bir ruhun dâhil olduğu zamam belirleyebilmek gerekiyorsa da gerek bilim ve gerek mantık açısmdan böyle kesin bir dakikanm belirlenememesi meselenin ne kadar boş ve beyhude olduğunu ispata yetiyor. Çünkü meselenin aksi kabul edildiği takdirde metafiziksel ve yüce bir kuvvetin söz konusu cenine birtakım belirli [528] fikirlerle donatılarak hazırlanmış bir ruhu dâhil ettiğini onaylamak gerekir. Roma adliyesi ve hukûkiyyât^ âlimleri rahiır dâhilindeki cenini aynca bir mahlûk kabul etmeyerel validesinin bedenine ait bir organ, bir kısım sayıyorlardı. Bı hale göre her valide rahmindeki cenini istediği gibi idaredı yani düşürüp düşürmemekte özgür bulunuyordu. Yunaniste filozofları da aynı fikri kabul etmişlerdi. Özellikle Eflatun ’ Aristoteles çocuğımu düşüren bir validenin ne kanun ve ne ^ ahlâk açısmdan sorumlu olabileceğini söylediler. Stoisyenif (Stoacılar) göre çocuk ancak solunuma başladığı zam
"-yât" son eki Fransızcamn "loji"si mukabilinde olup "bil manasına olarak yeni dilde kullamimaktadır. Burat maksat da "hukuk bilimi" demektir.
Madde ve Kuvvet / Sadeleştirme
ruhu kazanmış olur. İşte ilk zamanların itikadı Sonraları, Roma hukûkiyyât âlimlerinden l'^I’.gn'in zamanında çocuk düşürmeye karşı bir kanun yapıldı. ^'•Jipyanus'un [529] mahallesinde ceninin hayata sahip olması l‘‘Siğin kırkıncı gününden itibar olunmuştur. Son zamanların t’^^iayyât âlimleri hareketin ve hayatın zuhurunu gebelik '"'^ydana gelmesiyle bir tutarlar. Bu teori de bilimin bize îüvenniş olduğu esaslarla uyuşturulabilecek bir halde Uldir. Her kim bir mikroskop altmda içerisine spermlerin i bulunduğu bir yumurtayı görmüş ise, hiç şüphe ,(,);tur ki yumurtada bile ruh olduğu fikrmi kabulde tereddüt Hakikaten bir yumurta ve bir embriyo manevi yahut hinsel vasıflarm gelişimine esas olabilecek birtakım özelliklere joıaddi karakterlere sahip olmak zorundadır. Fakat böyle bir '^jjriyoda maddi olmayan bir cevherin ya da birçok fikir ve illerin ve doğuştan kavrayışların varlığma ihtimal verilemez.
Metafizik ve dini felsefe, ancak şimdi gözlerimize gayet [^it görünen birçok şeyleri vaktiyle sahte parıltılar altmda öne ^üştür. Bu sahtekârlıklar özellikle zamanımızda pek açık tiir surette kendini gösteriyor. [530] Musa ve Mısırlılar bir ^gıinin ana rahminde bulunduğu müddetçe cansız olduğıma tein bir surette inamyorlardı. Talmud'un hukûkiyyâtmda bir OTİn doğmazdan önce validesinin bir organı gibi kabul îdileceğinden kendisinin her ne zaman olursa olsun jûşüritoesine cevaz vardır. Eski zamandan kalan bu itikat tagün bile Hristiyan olmayan birçok kavimler arasmda bâki ve ıMrlüktedir. Arabistan'da genel ahlâka tamamıyla zıt ve deta canice olan bu âdete İslâmiyet son vermiştir.
Gayet tuhaf ve tuhaf olduğu kadar marnlamayacak bir şey varsa, o da çocuk validesinden çıkar çıkmaz o civarda kendine Kgü olan yeni ikametgâhı arayarak hazırlanmış ve hpkı ®eczuplann bedenine dâhil olan iyi saatte olsunlar gibi çocuğa Neye çalışan bir ruh tasavvurudur. Halbuki zekâ ya da ruh Nen şey insandaki hassaların aşama aşama uyanmasmdan bir şey değildir. Bu suretle insan ile dış dünya arasmda ?Nr kurulmaya başladıkça ruh da aşama aşama ve ardı sıra l^l gelişir. Şu kadar ki, bazen cenin henüz ana rahminde iken kalıtımm etkisiyle bazı özel istidatlar arz eder ve bu daha sonra dışarıdan gelen izlenimlerin etkisi altında özelliklerin ve manevi vasıflarm oluşumunu gerektirir.replika telefonlar sundu..
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder