13 Ağustos 2015 Perşembe

replika telefon ve modern islam44

replika telefon ve modern islam44

 replika telefon sizlee bugün güzel bilgileri yazan replika telefon dediki İngiltere'nin Osmanh’yı düşmanlaştırma kampanyasının üçüncü veçhesi, Türklükle özdeşleştirilen İslam dininin mahkûm edilmesiydi. BatılıTürkler hakkında Henry Sneyd’in sözleri ibret vericidir: "O, her zaman olduğu gibi yontulınanıış göçebe kaldı; o anlama ve yararlanma kültürü olmaksızın Batı medeniyetinin lüks yönlerini saraylarında yığdı” (/Vüchterionie 2001: ıı).286 BEDRİ GENCERmisyoner ve
or^'antalistler, Avrupa ile Osmanb arasındaki güç dengesjj^. değiştiği XVIII. yüzyılın başından itibaren İslam dini ve tarihini sorgı,}*'' yan eserler vermeye başladılar. Örneğin geleneksel tavırları sorgulaya^^^^ Batıkları İslam’ı ve Müslümanları doğru anlamaya çağıran erken bir zar,
Mahometanism UnveUed adlı kitabı1829'da yayınlanan rahip Charles Forster (1787-1871) idi.İngiliz teolog ve sosyalist Frederick Denison Maurice (ı8o5-ı872)’ni^ 1846’da yayınlanan The Religions of the WorId and Tbeir Relations wit}^ Christianit}' adlı kitabı, Forster’in izinde sağduyulu bir tavırla İslam’, anlamaya çalışıyordu. Bu çalışmaların temel amacı, bir tarih felsefesi perspektifinden Hıristiyanlıkla ilişkisi bakımından İslam’ın tarihî anla, mini keşifti. Bunlara göre İslam, Allah tarafından yozlaşmış Hıristiyanlı. ğa antitez olarak gönderilmişti ve bu yüzden paradoksal gibi görünen bir şekilde aslında o, Hıristiyanlığın yenidencanlanmasına katkıda bulunacaktır.Ancak İslam ve Türklüğün aleyhine gelişen siyasî konjonktür, bu yapıcı tutumun karşılığını bulmasını önledi. İslam ve diğer konulardaki görüşleri yüzünden liberal teologlarla karşı karşıya gelen Hıristiyan sosyalizminin liderlerinden Maurice, 1853’te Londra King's College’daki görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Hıristiyan/Müslüman karşılaşmasını dünya hâkimiyeti için bir mücadele olarak gören ve bu konuda misyoner lerle işbirliğini teşvik eden İngiliz oryantalist Sir William Muir {1819-1905), XIX. asrın ikinci yansında İngiltere’deki bu İslam ve Türk karşıt kampanyada başı çekti (Hourani 1991, Bennett 1992). Forster’ın başır çektiği İslam’ı anlamaya yönelik uzlaşmacı yaldaşıma karşı Muir, karş laşmacı bir tavır benimsedi. Ona göre İslam, Hıristiyanlığın amans düşmanını temsil ediyordu. Diğer taraftan bu kampanyaya karşı Godfn Higgins (1771-1833), Thomas Cariyle (1795-1881) ve özellikle ıSöo’lan aktif olan John Davenport gibi az-çok İslamdan yana bir tavır koyan) zarlar da yok değildi.
Liberal İngiliz aydınlarına göre Türkler barbar, Türidük de İslamlai deş olunca mantıkî olarak “İslam’ın mâni’-i terakki” olduğu sonucu çf çaktı; Gladstone (1876; 9)’nun açıkça dile getirdiği gibi. Ona göre mes basitçe Muhammedilik, yani İslam değil, fakat belli bir ırkın karakteri birleşmiş İslam meselesidir. Protestan Alman ile İngiliz seçkinleri, X asırda Avrupah sekülerleşmenin son aşamasını temsil eden kültür sa
İSLAM'DA MODERNLEŞME l«- 287
şında kendi ülkelerindeki Katolikleri "medeniyel=ilerleıne düşmanlığı"yla itham ederek yenmişlerdi; şimdi sıra bunu dışarıya, Müslüman Türklere yansıtmaya gelmişti. Görünüşte iki kesime yönelik itham, aynı temaya dayanıyordu; “Katoliklik/İslam mâni’-i terakkidir" {Catholicism/Islam is opposed to progresd). Ancak yakından bakıldığında aralarında kritik bir farklılık olduğu görülecekti. Katolikliğe yöneltilen ilerleme karşıtlığı ithamından kasıt, yobazlık, Türklükle özdeş İslam’a yöneltilen ithamdan kasıt ise eskiye göre çok daha olumsuz bir anlam verilen barbarlıktı.
XIX.replika telefon asırdaki bu kültür savaşının dördüncü veçhesi, İngiliz oryantalizmi tarafından mahkûm edilen Türklükle özdeş İslam dininin Fransız oryantalizmi tarafından Araplıkla özdeş İslam medeniyetine dönüştü-rülmesiydi. Araplıkla özdeşleştirilecek İslam’ın medeniyete sembolik dönüştürülmesini Fransız oryantalizminin üstlenmesi doğaldı, çünkü Hıristiyanlığın medeniyete dönüştürüldüğü yer, Katolik Fransa idi. Guizot, tarihî perspektiften bir “Avrupa medeniyeti” imajı yaratmıştı; şimdi hedef, benzer şekilde “Arap medeniyeti" yoluyla “İslam medeniyeti” kavramının yaratılmasıydı. Dinin medeniyete dönüştürüldüğü Fransa’da Guizot’nun geliştirdiği “Avrupa medeniyeti” deyiminde olduğu gibi seküler bir kavram olarak medeniyet, Avrupa, Yunanistan, Mısır gibi yerlere izafe edilmişti. Ancak zamanla dinin dönüşümüne paralel olarak medeniyet, Arap veya Ârî, Sâmî gibi ulus ve ırklara (Ârî medeniyeti) ve daha sonra Hıristiyan ve İslam gibi dinlere de izafe edilmeye başladı. “Yahudi, Hıristiyan veya İslam medeniyeti” gibi tabirler, aslında ilerleyen sekülerleşme karşısında dinin medeniyet ile desteklenmesi ihtiyacının ortaya çıktığı yirminci yüzyıla özgüydü.
Napoleon, Arap dünyasındaki kritik jeostratejik konumuna bağlı olarak köklü bir medeniyete sahip olan Mısır’a Avrupa medeniyetini getirmek kadar kadim, haşmetli bir medeniyeti keşfetmeye gelmişti. Edward Said (1978; 8o-88)’in de belirttiği gibi Napoleon ile ona eşlik eden bilgin Edvvard William Lane (1801-1876), Mısır’da oryantalizmi başlatmışlardı. Napoleon’un çekilmesinin ardından Mısır, Avrupa devletleri arasında askerî hesaplaşmaların konusu olmaktan çıksa da Napoleon’un uzmanlar timinin rapor ve buluşları sayesinde kadim medeniyeti Avrupa kamuoyunun ilgisini çekmeyi sürdürdü ve özellikle İngiliz aydınlar tarafından seyahatlerin gözde hedefi haline geldi.
290 BEDRİ GENCER
eserlerini Arapça yazması, temsil ettikleri bir din olarak "yüksek İslam” “Arap İslam”! olduğu anlamına gelmiyordu (Kaplan 1974; II/515). Şu de XIX, asırda sekülerleşen Batı tarafından mahkûm edilen, çok-eşliiii^ zinaya taşlama, hırsızlığa el kesme gibi emir ve yasaklardan oluşan, kök liğe cevaz veren, kadın haklarını bastıran şeriat=hukuka dayalı bir ‘'din olarak Türk İslâmî” idi. Buna karşılık makbul görülen, başlıca Fransız oryantalizmi tarafından tasvir edilen, bilim, felsefe ve sanat alanındaki performansıyla Akdeniz medeniyetinin tedavülünde tarihî aracılık eden “medeniyet olarak Arap İslâmî’ydi; Hegel’in yaklaşımında da görüldüğü gibi (Hentsch 1992: 144).replika telefon sundu..

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder